* ( « وَأَنْتُمْ تُتْلى عَلَيْكُمْ . . . » ) * كنايه است از امكان اعتصام به آيات خدا و به رسول در اجتناب از كفر . و جمله * ( « وَمَنْ يَعْتَصِمْ بِاللَّه » ) * به منزله كبراى كلى است براى اين مطلب و همه مطالب نظير آن . و مراد از « هدايت به سوى صراط مستقيم » ، راه يافتن به ايمانى ثابت است . چون چنين ايمانى صراطى است كه نه اختلاف مىپذيرد و نه تخلف ، صراطى است كه سالكان خود را در وسط خود جمع مىكند و نمىگذارد از راه منحرف شده و گمراه كردند . و در اينكه با تعبير ماضى محقق « فقد هدى » مطلب را محقق نمود و فاعل را حذف كرد ، دلالتى است بر اينكه اين فعل خود به خود محقق ، و اين هدايت حاصل مىشود . چه فاعلش متوجه باشد ، و چه نباشد ، به عبارت واضحتر : مىفهماند كه هر كس به خدا تمسك و اعتصام جويد ، هدايتش قطعى است ، چه خودش متوجه باشد و چه نباشد . و از آيه شريفه اين معنا روشن مىشود كه كتاب و سنت در دلالت و روشنگرى هر حقى كه ممكن است اشخاص در باره آن گمراه كردند ، كافى است . چون مىفرمايد : تمسك به خدا كه همان تمسك به كتاب خدا است ، و اعتصام به رسول خدا ص كه همان تمسك به سنت آن جناب است ، نمىگذارد در هيچ موردى حق و باطل بر كسى مشتبه گردد .